Zbieg egzekucji komorniczych – czym jest i jak przebiega?

Kilku komorników jednocześnie, zajęte konto i potrącenia z pensji potrafią wywołać poczucie całkowitej utraty kontroli. Taka sytuacja nie oznacza jednak, że każdy komornik sięgnie po dowolny składnik majątku, a dług będzie tylko narastał. W dalszej części wpisu wyjaśnimy, czym jest zbieg egzekucji komorniczych i jak ten mechanizm działa w praktyce. 

Czym jest zbieg egzekucji komorniczych? Wyjaśnienie

Zbieg egzekucji komorniczych to sytuacja, w której więcej niż jeden organ egzekucyjny prowadzi egzekucję z tego samego składnika majątku. Dotyczy to najczęściej wynagrodzenia za pracę lub innych stałych źródeł dochodu. 

Nie chodzi więc wyłącznie o fakt posiadania kilku długów, ale o sytuację, w której egzekucje nakładają się na ten sam majątek. W teorii nie jest to błędem ani nadużyciem, ponieważ gdy dochodzi do takich przypadków, uruchamiane są przepisy ustalające dalszy przebieg sprawy. 

Czy zbieg egzekucji oznacza większe potrącenia?

Prawo nie pozwala na to, aby każdy komornik działał równolegle bez ograniczeń. Zbieg egzekucji komorniczych nie oznacza podwójnych czy potrójnych potrąceń ponad ustawowe limity. Nawet przy kilku egzekucjach jednocześnie obowiązują te same granice ochrony wynagrodzenia i kwoty wolne od zajęcia.

Kiedy dochodzi do zbiegu egzekucji?

Do zbiegu egzekucji dochodzi wtedy, gdy co najmniej dwie egzekucje prowadzone są z tego samego składnika majątku dłużnika. Jeśli każdy komornik prowadzi egzekucję z innego składnika majątku, formalnie nie dochodzi do zbiegu egzekucji.

Najczęściej zbieg egzekucji występuje przy zajęciu wynagrodzenia za pracę. Jeśli dwóch różnych komorników dokona zajęcia tej samej pensji u tego samego pracodawcy, pracodawca ma obowiązek wstrzymać dalsze potrącenia i poinformować komorników o zbiegu.

Równie często zdarza się to przy zajęciu rachunku bankowego osoby zadłużonej. Gdy kilka egzekucji obejmuje to samo konto, bank blokuje środki zgodnie z przepisami i przekazuje informację o zbiegu właściwym organom. Całość może dotyczyć również świadczeń cyklicznych, np. emerytury i renty. 

Jak rozstrzyga się zbieg egzekucji komorniczych?

Co do zasady, pierwszeństwo ma ten komornik, który jako pierwszy dokonał skutecznego zajęcia danego składnika majątku. W praktyce oznacza to moment doręczenia zajęcia pracodawcy, bankowi lub innemu podmiotowi zobowiązanemu do przekazywania środków. Liczy się więc nie data wszczęcia sprawy, lecz chwila faktycznego zajęcia.

Sprawa wygląda podobnie, gdy zbieg dotyczy różnych rodzajów egzekucji: sądowej i administracyjnej. Może to mieć miejsce np. wtedy, gdy jednym organem egzekucyjnym jest komornik, a drugim naczelnik urzędu skarbowego. Zastosowanie ma zasada pierwszeństwa, a jeśli nie da się go ustalić, to pierwszeństwo ma organ, który dokonał zajęcia na poczet należności w wyższej kwocie.

Co dzieje się po rozstrzygnięciu zbiegu egzekucji?

Po rozstrzygnięciu zbiegu egzekucji jedno postępowanie przejmuje dalsze prowadzenie egzekucji z danego składnika majątku, a pozostali komornicy zaprzestają działań w tym zakresie. Dla dłużnika oznacza to, że od tego momentu kontakt i potrącenia realizowane są tylko przez jednego komornika.

Samo rozstrzygnięcie zbiegu nie zwiększa zakresu egzekucji. Zmienia się jedynie to, kto technicznie ją prowadzi i jak rozdzielane są uzyskane środki pomiędzy wierzycieli. Dłużnik nie traci dodatkowych pieniędzy tylko dlatego, że egzekucji jest kilka.

Kilku komorników naraz – jakie są skutki dla dłużnika?

Zwiększona liczba postępowań egzekucyjnych może oznaczać więcej korespondencji, otrzymanych pism i wprowadzać poczucie chaosu. Sam fakt istnienia kilku spraw nie oznacza jednak, że każda z nich będzie prowadzona równolegle z pełną intensywnością.

Kluczowe znaczenie ma to, że potrącenia z wynagrodzenia czy konta bankowego nie mogą przekroczyć ustawowych limitów ani naruszać kwoty wolnej od zajęcia, nawet jeśli egzekucji jest kilka. Tak jak wspominaliśmy wcześniej, zbieg egzekucji komorniczych nie jest rozstrzygany ze szkodą dla osoby zadłużonej. 

Tak naprawdę rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji daje dłużnikowi większą przejrzystość. Kontakt ograniczony jest do jednego organu egzekucyjnego, co ułatwia planowanie dalszych działań. 

Jak poradzić sobie z kilkoma komornikami?

Posiadanie kilku komorników nie zawsze oznacza powstanie zbiegu egzekucji. Czasami do takiej sytuacji nie dochodzi wcale, wobec czego osoba zadłużona musi radzić sobie z kilkoma komornikami jednocześnie. 

Dłużnik powinien skupić się przede wszystkim na aktywnym zarządzaniu sytuacją. Oznacza to m.in. sprawdzenie, z jakich składników majątku prowadzona jest każda egzekucja, oraz ocenę, czy nie dochodzi do przekroczenia ustawowych limitów potrąceń. Mając rękę na pulsie, o wiele łatwiej jest uporządkować kwestię długów. 

Realnym, często najskuteczniejszym rozwiązaniem jest kontakt z wierzycielami, a nie tylko z komornikami. Skutkiem podjętych negocjacji może być zawarcie ugody, co pozwala zmienić niektóre warunki zobowiązań, np. poprzez zawieszenie egzekucji lub zmianę harmonogramu spłaty. 

Kilku komorników naraz – podsumowanie

Mimo iż kilku komorników może prowadzić egzekucję równolegle, to reguły dotyczące limitów zajęcia nie podlegają zmianie. Nie zmienia tego również zbieg egzekucji komorniczych, którego rozstrzygnięcie skutkuje jedynie ograniczeniem liczby podmiotów, z którymi kontaktuje się osoba zadłużona. 

Dla części dłużników kilku komorników jednocześnie może wydawać się sytuacją bez wyjścia. Należy jednak pamiętać, że komornik nie może zabrać wszystkiego, a osoba zadłużona musi mieć środki do codziennego funkcjonowania. 

Najczęściej zadawane pytania

Źródła:

• https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-postepowania-cywilnego-16786199/art-773-1
• https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19660240151