Ile komornik może zabrać z emerytury?

Gdy emerytura jest głównym źródłem dochodu, osoby zadłużone szczególnie obawiają się jej zajęcia przez komornika. Ile komornik może zabrać z emerytury i czy musi coś zostawić dłużnikowi? Postanowiliśmy sprawdzić obowiązujące limity potrąceń, aby rozwiać wszystkie wątpliwości. 

Czy egzekucja komornicza z emerytury jest możliwa?

Komornik może prowadzić egzekucję z emerytury, jeżeli wierzyciel posiada sądowy tytuł wykonawczy. Obowiązujące prawo przewiduje jednak konkretne limity potrąceń i gwarantuje minimalną kwotę, jaka musi pozostać do dyspozycji emeryta. W efekcie komornik może dokonać zajęcia na emeryturze, ale nie w całości. 

Pozostawienie emerytowi określonej kwoty wolnej od zajęcia ma na celu zapewnienie mu środków na podstawowe utrzymanie i opłaty. Nie dochodzi więc do sytuacji, w których zadłużony emeryt zostaje z niczym. 

Ile emerytury może zabrać komornik? Limity potrąceń

Przy egzekucji komorniczej nie ma dowolności, a całość musi odbywać się zgodnie z prawem. Kluczowe są dwa czynniki: ustawowe limity potrąceń oraz kwota wolna od zajęcia komorniczego. 

Obecnie procentowe limity wyglądają następująco:

• długi niealimentacyjne – komornik może potrącić maksymalnie 25% brutto świadczenia emerytalnego. Dla minimalnej emerytury brutto (1878,91 zł) maksymalne zajęcie będzie wynosić 469,72 zł. 
• długi alimentacyjne – komornik może zająć nawet do 60% brutto emerytury.Dla minimalnej emerytury brutto (1878,91 zł) maksymalne zajęcie przy długach alimentacyjnych wynosi 1127,34 zł. 

Co ważne, wyżej wymienione procentowe ograniczenia dotyczą tylko nadwyżki ponad kwotę wolną. W 2026 roku kwota wolna od zajęcia komorniczego na rachunku bankowym wynosi 3604,50 zł miesięcznie, czyli 75% minimalnego wynagrodzenia brutto (4806 zł).

Czy komornik może zająć trzynastą i czternastą emeryturę?

Komornik nie może zająć trzynastej i czternastej emerytury. Oba te świadczenia są całkowicie chronione przed zajęciem komorniczym, bez względu na rodzaj zadłużenia. Spowodowane jest to tym, że świadczenia te mają charakter socjalny i ich zajęcie byłoby odebraniem środków na podstawowe potrzeby życia społecznego, które powinny pozostać dostępne świadczeniobiorcom. 

Jak ochronić emeryturę przed zajęciem?

W teorii, zajęcie emerytury podlega sztywnym limitom. W praktyce, zdarzają się pomyłki i błędy proceduralne, wobec czego może dojść do błędnego zajęcia zbyt dużej części emerytury. Co zrobić i jak ochronić środki przed kolejnymi takimi sytuacjami?

W pierwszej kolejności warto zweryfikować zakres zajęcia. Jeżeli limity procentowe zostały przekroczone, lub nie pozostawiono kwoty wolnej, to mamy do czynienia z nieprawidłową egzekucją. To daje podstawę do dalszych działań. 

Jakie kroki podjąć, aby ochronić emeryturę?

• gromadzenie dokumentów – sytuacja sama się nie wyjaśni i zazwyczaj trzeba będzie samemu zareagować. Posiadając odpowiednią dokumentację, o wiele łatwiej uzasadnić pismo lub wniosek i w efekcie ochronić środki. 
• wniosek do ZUS – błąd może wynikać z samego potrącenia dokonanego przez ZUS. Aby uniknąć takich pomyłek, warto złożyć pisemny wniosek do ZUS o ponowne przeliczenie potrącenia oraz wskazanie podstawy prawnej i sposobu obliczeń.
• skarga na czynności komornika – jeżeli problem wynika z działań komornika, to emeryt może złożyć stosowną skargę. Kieruje się ją (za pośrednictwem komornika) do sądu rejonowego właściwego dla kancelarii komorniczej. 

Najczęstsze mity na temat zajęcia emerytury

Jednym z częściej spotykanych mitów jest przekonanie, że to komornik decyduje o tym, ile zabrać z emerytury. W praktyce potrącenia realizuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a nie kancelaria komornicza. Co prawda to komornik przesyła zajęcie, ale to ZUS oblicza potrącenie, stosuje kwotę wolną i przekazuje środki wierzycielowi.

Inny często spotykany mit jest znacznie bardziej szkodliwy. Mowa tutaj o przekonaniu, że lepiej nie odbierać pism, bo wtedy komornik nie zajmie emerytury. W rzeczywistości ignorowanie pism nie tylko nie wstrzymuje egzekucji, ale może również pozbawić emeryta terminów do złożenia skargi lub wniosku. 

Jak zmniejszyć potrącenia z emerytury? 

Zmniejszenie potrąceń z emerytury jest możliwe wyłącznie legalnymi środkami. Ukrywanie majątku lub inne sposoby przechytrzenia komornika nic nie zdziałają, a jedynie mogą narobić problemów. Sprawdźmy, jak emeryt może zyskać szansę na mniejsze potrącenia. 

• wniosek do sądu – mowa tutaj o wniosku o ograniczenie egzekucji ze względów życiowych. Gdy emeryt wystąpi do sądu z takim wnioskiem, to po zbadaniu rzeczywistej sytuacji życiowej możliwe jest obniżenie potrąceń poniżej ustawowego minimum (pod warunkiem, że istnieją faktyczne powody aby to zrobić). 
• ugoda z wierzycielem – bezpośrednia ugoda z wierzycielem często pozwala na ograniczenie zakresu egzekucji bez angażowania innych podmiotów ani składania wniosku do sądu. Dogadanie się z dłużnikiem często będzie dla wierzyciela lepszą opcją, niż długie i żmudne egzekwowanie długu z niskiej emerytury. 

Najczęściej zadawane pytania