Zabezpieczenie pożyczki – na czym polega i jakie są jego rodzaje?

Zabezpieczenie pożyczki to częsty element umowy pomiędzy pożyczkodawcą a pożyczkobiorcą. Ma ono kluczową rolę dla obu stron, przede wszystkim zmniejszając ryzyko. W jaki sposób działa zabezpieczenie finansowania i jakie są jego rodzaje? Na najważniejsze pytania odpowiadamy w dalszej części wpisu. 

Co to jest zabezpieczenie pożyczki? Wyjaśnienie

Zabezpieczenie pożyczki to forma gwarancji dla pożyczkodawcy, że w przypadku problemów ze spłatą będzie on mógł odzyskać należne środki. Głównym celem jest zmniejszenie ryzyka dla instytucji finansowej, więc rozwiązanie to często jest stosowane przy większych kwotach.

Ustanowienie zabezpieczenia na pożyczce najczęściej przyjmuje postać zaangażowania osoby trzeciej, podpisania odpowiedniego dokumentu lub wskazaniu majątku, który może zostać przejęty w przypadku braku spłaty. Dla pożyczkobiorcy dużą zaletą takiego działania będzie zwiększenie szans na udzielenie finansowania.

Dlaczego pożyczkodawcy wymagają zabezpieczenia?

Zabezpieczenie pożyczki pełni przede wszystkim funkcję ochronną dla pożyczkodawcy, np. banku, firmy lub prywatnego inwestora. Jeśli klient przestanie spłacać raty, pożyczkodawca może dochodzić swoich roszczeń z określonego majątku lub od poręczyciela. Taki sposób odzyskania środków jest szybszy niż standardowa windykacja. 

Czy każda pożyczka wymaga zabezpieczenia?

Nie każda pożyczka wymaga zabezpieczenia. Taki wymóg pojawia się, kiedy ryzyko kredytowe jest stosunkowo wysokie. Mowa tutaj m.in. o sytuacjach, w których dana osoba uzyskuje dość niski dochód, ma krótką historię kredytową lub gdy okres spłaty jest długi. Zabezpieczenia na mniejszych chwilówkach są z kolei rzadkością.

Rodzaje zabezpieczeń pożyczki 

Zabezpieczenie pożyczki może przyjmować różne formy w zależności od rodzaju finansowania, wysokości zobowiązania oraz polityki instytucji udzielającej pożyczki. Przyjrzyjmy się najpopularniejszym formom zabezpieczeń.

Poręczenie pożyczki

Poręczenie jest jedną z najczęściej spotykanych form zabezpieczenia pożyczki. Polega ono na tym, że poręczyciel (żyrant) zobowiązuje się do spłaty długu, jeśli pożyczkobiorca nie będzie w stanie wywiązać się z umowy.

Poręczyciel bierze na siebie odpowiedzialność finansową wobec pożyczkodawcy. Oznacza to, że jeśli pożyczkobiorca przestanie spłacać raty, instytucja finansowa może zwrócić się o zapłatę bezpośrednio do poręczyciela.

Zabezpieczenie w postaci weksla

Weksel to dokument finansowy, w którym osoba podpisująca zobowiązuje się do zapłaty określonej kwoty w ustalonym terminie. W przypadku pożyczek najczęściej stosuje się weksel własny, który podpisuje pożyczkobiorca.

Dla pożyczkodawcy jest to stosunkowo prosta forma zabezpieczenia, ponieważ w przypadku braku spłaty może on dochodzić swoich roszczeń na podstawie dokumentu wekslowego w postępowaniu sądowym.

Ustanowienie hipoteki

Hipoteka to jedna z najważniejszych i najczęściej stosowanych form zabezpieczenia przy dużych zobowiązaniach finansowych. Polega ona na ustanowieniu prawa do nieruchomości na rzecz wierzyciela, które zostaje wpisane do księgi wieczystej.

Jeśli pożyczkobiorca przestanie spłacać zobowiązanie, wierzyciel może dochodzić swoich roszczeń poprzez sprzedaż nieruchomości i odzyskanie należnych środków.

Zastaw jako zabezpieczenie

Zastaw polega na ustanowieniu zabezpieczenia na rzeczy ruchomej należącej do pożyczkobiorcy. Może to być na przykład samochód, sprzęt elektroniczny, maszyna produkcyjna lub inny wartościowy przedmiot.

W przypadku braku spłaty pożyczki wierzyciel ma prawo sprzedać przedmiot zastawu i z uzyskanych środków pokryć zadłużenie. Całość działa więc podobnie do hipoteki, jednak dotyczy ruchomości. 

Przewłaszczenie jako zabezpieczenie

Przewłaszczenie na zabezpieczenie polega na tym, że pożyczkobiorca tymczasowo przenosi własność określonego składnika majątku na pożyczkodawcę do momentu spłaty zobowiązania. Najczęściej dotyczy to takich przedmiotów jak samochody i maszyny.

Po całkowitej spłacie pożyczki własność wraca do pierwotnego właściciela. Jeśli jednak zobowiązanie nie zostanie spłacone, pożyczkodawca może sprzedać dany przedmiot, aby odzyskać swoje pieniądze.

Gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa

W niektórych przypadkach zabezpieczeniem pożyczki może być także gwarancja bankowa lub ubezpieczeniowa. Polega ona na tym, że bank lub firma ubezpieczeniowa zobowiązuje się do spłaty określonej kwoty, jeśli pożyczkobiorca nie wywiąże się ze swoich zobowiązań.

Takie zabezpieczenie jest najczęściej stosowane w finansowaniu przedsiębiorstw i dużych projektach inwestycyjnych. Dla pożyczkodawcy jest to bardzo bezpieczna forma zabezpieczenia, ponieważ odpowiedzialność przejmuje inna, wiarygodna instytucja finansowa.

Zalety i wady pożyczki z zabezpieczeniem

Zalety:

• szersze możliwości – instytucje finansowe często są skłonne udzielić wyższej kwoty pożyczki i rozłożyć spłatę na dłuższy czas niż w przypadku zobowiązań bez zabezpieczenia.
• większa szansa na pożyczkę – osoby z niższą zdolnością kredytową mogą mieć łatwiejszy dostęp do pożyczki, jeśli ustanowią na niej odpowiednie zabezpieczenie.
• korzystne warunki – pożyczki zabezpieczone są zwykle tańsze niż te bez zabezpieczenia. Mniejsze ryzyko dla pożyczkodawcy często przekłada się na korzystniejsze warunki finansowe.
• finansowanie dla firm – odpowiednie zabezpieczenie otwiera firmom drogę do uzyskania kredytu inwestycyjnego lub pożyczki na rozwój działalności.

Wady:

• ryzyko utraty majątku – największym zagrożeniem jest możliwość utraty przedmiotu zabezpieczenia, np. nieruchomości, samochodu lub innego wartościowego składnika majątku.
• więcej formalności – ustanowienie zabezpieczenia często wymaga dodatkowych dokumentów, wyceny majątku lub wpisu do odpowiedniego rejestru (np. księgi wieczystej).

Najczęściej zadawane pytania