Płatności odroczone – jak działa „kup teraz, zapłać później”?

Płatności odroczone zyskują w Polsce ogromną popularność. Coraz więcej sklepów internetowych oferuje możliwość kupienia produktu teraz i zapłacenia za niego dopiero po kilkunastu lub kilkudziesięciu dniach. Jak działa to w praktyce i czy warto rozważyć płacenie za zakupy w ten sposób? Przekonajmy się. 

Czym są płatności odroczone? Zakupy “Buy Now, Pay Later”

Płatności odroczone to forma płatności, która pozwala kupić produkt lub usługę od razu, ale zapłacić za nią dopiero po określonym czasie. Rozwiązanie to często określa się jako płatności BNPL – buy now, pay later (kup teraz, zapłać później). 

Model zakupów z odroczoną płatnością jest coraz częściej dostępny zarówno w sklepach internetowych, jak i stacjonarnych. Kluczową rolę odgrywa tutaj pośrednik, który opłaca zamówienie za klienta, a następnie daje mu czas na uregulowanie należności. 

W niektórych przypadkach obsługą płatności odroczonych zajmuje się sam sklep, eliminując konieczność korzystania z zewnętrznych rozwiązań. Ma to miejsce np. na Allegro, gdzie za pomocą Allegro Pay użytkownicy mogą odroczyć płatność za dowolny zakup. 

Jak działają zakupy z odroczoną płatnością?

Zakupy z odroczoną płatnością są bardzo proste, stąd też wynika ich popularność. Całość sprowadza się zazwyczaj do wybrania odpowiedniej opcji podczas finalizacji zamówienia i postępowania zgodnie z wyświetlanymi instrukcjami. 

W praktyce odroczone płatności przebiegają w kilku etapach:

1. Klient wybiera odpowiednią opcję w sklepie. 
2. Odbywa się szybka weryfikacja tożsamości i wiarygodności finansowej. 
3. Dostawca usługi BNPL opłaca zamówienie. 
4. Klient otrzymuje natychmiast produkt lub usługę. 
5. Od momentu zakupu zaczyna biec termin spłaty, wynoszący zazwyczaj 30 dni. 

Wielu pośredników pozwala na rozłożenie płatności na raty, jeżeli klient nie chce lub nie może spłacić zobowiązania jednorazowo. Przywodzi to na myśl tradycyjne zakupy ratalne, znane dobrze od lat, ale z wykorzystaniem najnowszych rozwiązań. 

Co, jeśli nie spłacę zakupu odroczonego?

Brak uregulowania płatności w terminie prowadzi zazwyczaj do naliczania karnych odsetek za opóźnienie. Pośrednik lub sklep może wysyłać także przypomnienia i wezwania do zapłaty. Przy dłuższym braku spłaty sprawa może trafić do windykacji, a w skrajnych przypadkach, również na drogę sądową. 

Ile kosztują płatności odroczone?

Koszt płatności odroczonych zależy przede wszystkim od specyfiki danej usługi oraz od terminowości spłaty zobowiązania. W większości przypadków płatności odroczone są bezpłatne, jeśli zakup zostanie spłacony w wyznaczonym terminie, wynoszącym najczęściej 30 dni. . 

Dodatkowe koszty mogą wynikać z rozłożenia takiej płatności na raty. Wtedy zazwyczaj pojawia się oprocentowanie lub prowizja, a sam koszt może być zbliżony do kredytu konsumenckiego.

Płatności odroczone a kredyt – czym się różnią?

W przypadku płatności odroczonych proces jest maksymalnie uproszczony i odbywa się w pełni online. Weryfikacja użytkownika trwa zazwyczaj kilkanaście sekund i opiera się na podstawowych danych. Kredyt wymaga dokładniejszej analizy zdolności kredytowej, a często też dostarczenia dodatkowych dokumentów – nie da się go dostać natychmiast. 

Istotną różnicą są również koszty. Płatności odroczone mogą być całkowicie darmowe, pod warunkiem że klient spłaci zobowiązanie w wyznaczonym terminie. Kredyt konsumencki niemal zawsze wiąże się z dodatkowymi kosztami, takimi jak odsetki czy prowizje. 

Różnice widać także w okresie spłaty. Płatności odroczone mają charakter krótkoterminowy i zazwyczaj wymagają uregulowania należności w ciągu 30 dni. Kredyt działa zupełnie inaczej, ponieważ jego spłata może być rozłożona na wiele miesięcy lub nawet lat.

Główne zalety i wady płatności odroczonych

Zalety:

• dostępność – płatności odroczone są oferowane przez większość najpopularniejszych sklepów internetowych i stacjonarnych oraz za pośrednictwem zewnętrznych usług. 
• elastyczność – spora część dostawców płatności odroczonych pozwala rozłożenie zakupu na raty, chociaż może to czasami oznaczać dodatkowe koszty. 
• szybkość – odroczenie zakupu odbywa się przy minimum formalności i bez konieczności oczekiwania na decyzję kredytową. 
• atrakcyjne warunki – spłacając odroczony zakup w wyznaczonym terminie, klient nie zostanie obciążony dodatkowym kosztem. 

Wady:

• impulsywne zakupy – łatwy dostęp do zakupów może skłaniać do podejmowania nieprzemyślanych, a czasem również problematycznych decyzji. 
• ryzyko zadłużenia – opisywane rozwiązanie może kształtować złe nawyki finansowe i doprowadzić do powstania długu. 
• możliwy wpływ na zdolność kredytową – brak terminowej spłaty może zostać odnotowany w bazach BIK i wpływać na możliwość korzystania z produktów finansowych. 

Czy warto korzystać z płatności odroczonych? Podsumowanie

Płatności odroczone mogą być bardzo wygodnym i korzystnym rozwiązaniem, ale tylko pod warunkiem, że są używane świadomie. Dają dużą elastyczność w zarządzaniu budżetem i pozwalają sfinalizować zakupy nawet wtedy, gdy chwilowo brakuje środków na koncie. Sprawdzają się dobrze przy mniejszych wydatkach oraz zakupach online.

Kluczowe znaczenie ma więc odpowiedzialne podejście. Gdy korzystamy z odroczonych płatności zbyt często i nierozważnie, to ryzykujemy naliczeniem dodatkowych kosztów i pogorszeniem zdolności kredytowej. 

Najczęściej zadawane pytania