Pożyczka pod zastaw nieruchomości – jak to działa?

Pożyczka pod zastaw nieruchomości dla jednych jest szansą na szybkie pozyskanie dodatkowej gotówki, a dla innych może być źródłem problemów. Przed zdecydowaniem się na zabezpieczenie pożyczki nieruchomością, warto dokładnie zrozumieć, na czym polega taki rodzaj finansowania. W dalszej części wpisu odpowiemy na wszystkie najważniejsze pytania związane z tą kwestią. 

Czym jest pożyczka pod zastaw nieruchomości? Wyjaśnienie

Pożyczka pod zastaw nieruchomości to rodzaj pożyczki, w przypadku której głównym zabezpieczeniem jest nieruchomość (np. dom, mieszkanie lub działka) należąca do pożyczkobiorcy. Zabezpieczenie polega na ustanowieniu prawa do nieruchomości na rzecz pożyczkodawcy, więc jeśli dług nie zostanie spłacony, może on dochodzić roszczeń z tego właśnie składnika majątku. 

Warto nadmienić, że pożyczka pod zastaw nieruchomości nie jest równoznaczna z kredytem hipotecznym i może być udzielana również przez podmioty pozabankowe. Tego typu finansowanie bywa udzielane osobom, które nie spełniają bankowych wymogów dotyczących zdolności kredytowej. 

Kwestię pożyczek pod zastaw nieruchomości regulują przepisy Kodeksu Cywilnego, ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a w niektórych przypadkach również przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. 

Jak działa pożyczka pod zastaw nieruchomości w praktyce?

Całość działa na dość prostej zasadzie: właściciel nieruchomości otrzymuje środki finansowe, a w zamian ustanawia zabezpieczenie w formie hipoteki, które chroni interes pożyczkodawcy na wypadek braku spłaty. 

Takiej pożyczki nie udziela się jednak od ręki i konieczne jest przejście przez szereg dodatkowych formalności. Pożyczkodawcy weryfikują nieruchomości mające być zabezpieczeniem. Sprawdza się stan prawny, wpisy w księdze wieczystej, ewentualne obciążenia oraz wartość rynkową. Dopiero wtedy możliwe jest ustalenie kwoty finansowania. 

Finalnym etapem jest podpisanie umowy. Ze względu na ustanowienie hipoteki niezbędna jest forma aktu notarialnego. To właśnie notariusz sporządza dokumenty umożliwiające wpis zabezpieczenia do księgi wieczystej. 

Kto może otrzymać pożyczkę pod zastaw nieruchomości?

Pożyczka pod zastaw nieruchomości jest dostępna dla znacznie szerszego grona osób niż klasyczny kredyt bankowy, ale i tak trzeba spełnić pewne wymagania. 

Jakie warunki trzeba spełnić?

• ukończony 18. rok życia i pełna zdolność do czynności prawnych
• posiadanie prawa własności do nieruchomości
• figurowanie nieruchomości w księdze wieczystej
• wartość nieruchomości proporcjonalna do kwoty pożyczki (zazwyczaj wyższa)
• umowa w formie aktu notarialnego

Jakie nieruchomości mogą być zabezpieczeniem pożyczki?

Zabezpieczeniem pożyczki może być mieszkanie, dom lub działka, ale w grę wchodzą także lokale użytkowe czy nieruchomości rolne. Ważne, aby nieruchomość miała uregulowany stan prawny, tj. figurowała w księdze wieczystej. Nieruchomości z nieuregulowanym stanem prawnym, sporem własnościowym lub obciążeniem innymi hipotekami mogą zostać odrzucone lub przyjęte wyłącznie przy znacznie niższej kwocie pożyczki.

Jakie są ryzyka pożyczki pod zastaw nieruchomości?

Pożyczka pod zastaw nieruchomości może rozwiązać poważne problemy finansowe, ale jednocześnie wiąże się z istotnym ryzykiem. Zabezpieczeniem zobowiązania staje się nieruchomość, toteż przy problemach ze spłatą może dojść do przeniesienia własności na pożyczkodawcę. 

Istotnym ryzykiem są również wysokie koszty pożyczki, zwłaszcza w ofertach pozabankowych. Oprocentowanie, prowizje, opłaty przygotowawcze czy koszty notarialne mogą znacząco podnieść całkowitą kwotę do spłaty. Często są one rozłożone w czasie w sposób, który utrudnia realną ocenę zobowiązania.

Zdecydowanie największym ryzykiem obarczone są sytuacje, w których pożyczka pod zastaw mieszkania jest wykorzystywana do spłaty wcześniejszych długów. Nietrudno wtedy o efekt kuli śnieżnej, gdzie całkowity koszt rośnie, a problem jest jedynie przesunięty w czasie, a nie rozwiązany. 

Na co uważać przed podpisaniem umowy?

• forma zabezpieczenia – zwróć uwagę na to, czy zabezpieczeniem jest klasyczna hipoteka wpisywana do księgi wieczystej, czy inne rozwiązanie, np. przewłaszczenie lub umowa sprzedaży warunkowej.
• koszty pożyczki – mowa tutaj nie tylko o odsetkach, ale również prowizjach, opłatach przygotowawczych i notarialnych oraz ewentualnych karach umownych.
• zapisy umowne – w treści umowy nie powinny znajdować się zapisy niejasne lub przeczące sobie. Należy zapoznać się ze wszystkimi szczegółami umowy, aby uniknąć nieporozumień i nieoczekiwanych kosztów. 
• renoma pożyczkodawcy – doświadczenie i wiarygodność pożyczkodawcy, w tym sposób działania i opinie o firmie, to cenne informacje. Pozwalają przewidzieć, czy pożyczka będzie bezproblemowym doświadczeniem. 

Kiedy unikać pożyczki pod zastaw nieruchomości?

Z takiej pożyczki warto zrezygnować przede wszystkim wtedy, gdy brakuje realnej zdolności do jej spłaty. Gdy dochody są niestabilne lub już pożyczkodawca ma równolegle inne zobowiązania, ryzyko utraty nieruchomości staje się bardzo wysokie. Zabezpieczenie w postaci domu czy mieszkania nie rozwiązuje problemu braku środków na spłatę rat. 

Ostrożność należy zachować także wtedy, gdy działania motywowane są presją czasu lub otoczenia. Lepiej odłożyć decyzję na później, ale za to w pełni zapoznać się z treścią umowy i wyjaśnić kwestię niejasnych zapisów. W przeciwnym wypadku pożyczkodawca naraża się na koszty i warunki, których pierwotnie nie był nawet świadom. 

Najczęściej zadawane pytania

Źródła:

• https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-720
• https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19820190147