Ile wynoszą koszty komornika i kto je ponosi?

Postępowanie komornicze wiąże się nie tylko z koniecznością spłaty długu, ale również z dodatkowymi kosztami. Wiele osób zastanawia się, ile wynoszą opłaty pobierane przez komornika, od czego zależy ich wysokość oraz kto ostatecznie musi je pokryć. Odpowiedzi na te pytania są istotne zarówno dla dłużników, jak i wierzycieli, gdyż koszty egzekucji mogą znacząco wpłynąć na przebieg spłaty zobowiązania. W dalszej części wpisu przyjrzymy się najważniejszym kwestiom – sprawdź, co warto wiedzieć, aby uniknąć niepotrzebnych kosztów i lepiej zrozumieć zasady działania postępowania komorniczego. 

Czym są koszty komornicze i z czego się składają?

Koszty komornicze to wszystkie opłaty i wydatki powstałe w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika. Są one związane z podejmowanymi czynnościami mającymi na celu odzyskanie należności od dłużnika na rzecz wierzyciela. Ich wysokość oraz struktura wynikają z przepisów ustawy o kosztach komorniczych oraz zależą od rodzaju sprawy i przebiegu egzekucji.

Koszty komornicze obejmują:

• Opłaty egzekucyjne – to podstawowa część kosztów komorniczych. Najczęściej mają formę opłaty stosunkowej, która jest naliczana procentowo od wartości wyegzekwowanego świadczenia lub wartości długu. W określonych sytuacjach mogą występować również opłaty stałe, np. za konkretne czynności komornika przewidziane w przepisach.
• Wydatki gotówkowe – są to koszty ponoszone przez komornika w związku z prowadzeniem sprawy, które następnie są zwracane przez strony postępowania. Obejmują m.in. opłaty za przejazdy, doręczenia korespondencji, uzyskiwanie informacji z rejestrów czy koszty zapytań kierowanych do instytucji publicznych.
• Koszty czynności egzekucyjnych – do tej grupy należą wydatki związane z podejmowaniem konkretnych działań, takich jak zajęcie wynagrodzenia, rachunku bankowego, ruchomości czy nieruchomości. W przypadku bardziej złożonych spraw mogą pojawić się także koszty wyceny majątku lub organizacji licytacji.
• Zastępstwo prawne – jeżeli wierzyciel korzysta z pomocy pełnomocnika (np. radcy prawnego lub adwokata), część kosztów postępowania może obejmować również wynagrodzenie za zastępstwo procesowe, zasądzone zgodnie z obowiązującymi stawkami.  

Kto ponosi koszty komornika?

Regułą w postępowaniu egzekucyjnym jest to, że koszty komornicze ponosi dłużnik. Wynika to z faktu, że egzekucja jest prowadzona w celu przymusowego wyegzekwowania należności, której osoba zadłużona nie spłaciła dobrowolnie. Koszty postępowania doliczane do długu i ściągane od dłużnika. Oznacza to, że do spłaty zazwyczaj  jest należna większa suma, niż przy standardowej procedurze bez udziału sądu. 

Od opisanego stanu istnieją pewne wyjątki. Wierzyciel może zostać zobowiązany do pokrycia kosztów w sytuacjach, gdy egzekucja okaże się bezskuteczna, a komornik nie wyegzekwuje żadnych środków. Najczęściej dotyczy to przypadków, gdy postępowanie zostaje umorzone z powodu braku majątku dłużnika lub braku możliwości skutecznego prowadzenia egzekucji.

Jeżeli egzekucja jest tylko częściowo skuteczna, koszty mogą zostać rozdzielone proporcjonalnie. Oznacza to, że dłużnik pokrywa je w zakresie wyegzekwowanej kwoty, a pozostała część obciąża wierzyciela.

Ile wynoszą opłaty komornicze?

Końcowa wysokość opłat komorniczych nie jest stała. Wpływa na nią przede wszystkim rodzaj prowadzonej egzekucji oraz kwota, która została odzyskana lub dochodzona. Ostateczna suma zależy od przebiegu egzekucji, jej skuteczności oraz tego, jak szybko dłużnik ureguluje zobowiązanie. 

Ile wynoszą opłaty, których wysokość jest określona ustawą?

• Podstawowa opłata komornicza – standardowo jest to 10% wartości wyegzekwowanego świadczenia. Jeżeli dłużnik spełni świadczenie w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia o wszczęciu egzekucji lub zajęcia majątku, opłata wynosi 3% wartości świadczenia. Ustawa wprowadza również ograniczenia: minimalna wysokość opłaty to 150 zł, a maksymalna to 50 000 zł. .
• Opłata w przypadku umorzenia egzekucji – jeżeli postępowanie zostanie umorzone (np. z powodu bezskuteczności), komornik pobiera opłatę w wysokości 150 zł. Dodatkowo mogą zostać doliczone wydatki poniesione w sprawie, np. korespondencja, poszukiwanie majątku czy zapytania do instytucji.

Jak zakwestionować lub ograniczyć koszty komornicze?

Dłużnik może złożyć wniosek o weryfikację kosztów, jeśli uważa, że zostały naliczone nieprawidłowo lub są nieadekwatne do wykonanych czynności. Inną opcją jest skarga na czynności komornika, składana do sądu rejonowego za pośrednictwem komornika prowadzącego sprawę. Można ją wnieść, gdy opłata została naliczona niezgodnie z ustawą, koszty są zawyżone lub dana czynność została nieprawidłowo zakwalifikowana jako odpłatna. 

Jeżeli koszty są prawidłowe, ale jednorazowa spłata jest niemożliwa, można wnioskować o ich rozłożenie na raty. Decyzja w tym zakresie zależy od wierzyciela oraz trybu prowadzenia egzekucji, jednak w praktyce takie rozwiązania są stosowane. Inny prosty sposób na obniżenie kosztów to szybkie uregulowanie zobowiązania po wszczęciu egzekucji. Skutkuje to zastosowaniem mniejszej stawki opłaty (3% zamiast 10%), ponieważ egzekucja nie wymaga dalszych czynności komornika. 

Podsumowanie

Wysokość kosztów komorniczych zależy od rodzaju czynności oraz przebiegu egzekucji, dlatego w praktyce nie ma jednej stałej kwoty dla wszystkich spraw. Ważne jest, że koszty te nie funkcjonują niezależnie od długu – są do niego doliczane i zwiększają całkowitą kwotę należną do spłaty. Ostateczne obciążenie finansowe może więc znacząco wzrosnąć w trakcie postępowania, zwłaszcza jeśli egzekucja trwa długo. Jeżeli chcesz lepiej zrozumieć, jak działają inne elementy postępowania egzekucyjnego, sprawdź pozostałe artykuły na naszej stronie!

Najczęściej zadawane pytania

Źródła:

• https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180000770/U/D20180770Lj.pdf